To eat what nature calls

Published: 13/04/2019

Χόρτα: η βρώσιμη χλωρίδα μας, μία αυτούσια απλή φυσική πηγή διατροφής που οι ρίζες της απλώνονται μέχρι τα αρχαία χρόνια και αποτελούν την βάση της παραδοσιακής μας κουζίνας. 

Από τον πάγκο της Λαϊκής αγοράς στην παλιά μου γειτονιά την Ηλιούπολη, έφτασα σήμερα να βιώνω την εμπειρία της αναζήτησης ενός θησαυρού που φυτρώνει στις πλαγιές της Ανατολικής Αιγιάλειας, στην οποία ζω τα τελευταία δέκα χρόνια. Η καλή μου γειτόνισσα κα Βάσω, έγινε δάσκαλος και καθοδηγητής μου στην αναγνώριση των ιδιαίτερων σχημάτων, χρωμάτων και αρωμάτων, που με μαγεύουν με την ποικιλομορφία τους και ξεχνιέμαι στις πεζοπορίες μου αναζητώντας όλο και περισσότερα…το έδαφος, ο ήλιος, η βροχή με εκπλήσσουν κάθε τέτοια εποχή..

Κι επειδή λατρεύω την Μυθολογία, θέλω να μοιραστώ μαζί σας τον γοητευτικό μύθο της Χλωρίδας, που ήταν η Θεά της βλάστησης. Το πήρα από το βιβλίο του Έλμουτ Μπράουν, «Η Ελληνική Χλωρίδα» όπου στο κεφάλαιο «Μύθος και Λατρεία» περιγράφει: «Στο έργο της την Χλωρίδα βοηθούσαν οι Ώρες, οι κόρες της Θέμιδας και του Δία και ακόλουθες του Ήλιου, που προστάτευαν την ανάπτυξη και την ευημερία και έτσι ρύθμιζαν τις εποχές της βλάστησης. Ο Ζέφυρος, που εκπροσωπούσε τον Δυτικό άνεμο, έφερνε την ανοιξιάτικη βροχή, τόσο απαραίτητη για το ξύπνημα της φύσης. Οι Ωκεανίδες, οι προστάτιδες των νερών, είχαν την ευθύνη για την ανάπτυξη των φυτών και φρόντιζαν για το υγρό στοιχείο του Ωκεανού, πατέρα όλων των ποταμών. Όπου δεν πρόφταιναν να πάνε οι Νύμφες, ο Ζευς έστελνε στην γη αστραπές και βροντές από τα ύψη του Ολύμπου, βρέχοντας χωράφια και λιβάδια με το εξαίσιο νερό του ουρανού. Η θεά της Σελήνης, η Άρτεμις, δρόσιζε τα φυτά με την πάχνη της νύχτας κι ο αδελφός της ο Απόλλωνας τα έλουζε με τις ηλιακές ακτίνες..» Ο μεσογειακός ήλιος «φορτώνει» με την ενέργειά του και δημιουργεί όλη αυτή την απίστευτη ποικιλία των βρώσιμων χόρτων, που αποτελούν πλέον ζωντανή τροφή και απαραίτητη για μία ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή.

Βραστερά ή πιττερά ή με κρεατικά ή με όσπρια,  τα χόρτα μας έχουν θεσπέσια ονόματα:

Στρούθελο, Λαγομαμάκι, Καυκαλήθρα, Μαγκουνίδα ή Παπαρούνα, Σταμναγκάθι, Ρόκα, Παχολάχανο, Ζοχός, Αγριομάρουλο, Σιναπίδα, Βρούβα, Γένι του Τράγου, Άγρια Αγκινάρα, Κεραμιδάκι, Λάπαθο ή Ξινολάπαθο, Αγριοράδικο, Ταραξάκος ή Πικραλίδα, Τσουκνίδα, Κάπαρη, Βολβός ή Σκορδουλάκι, Φασουλίδα ή Μικρό Χελιδόνι, Πιρουνιά ή Περδικονύχι, Πεντάνευρο, Άγριο Καρότο ή Σταφυλίνακας, Αβρωνιά, Σπαράγγι, Γλυκολάχανο, Μάραθο, Μολόχα, Γλυστρίδα, Χοιρόχορτο ή Χοιρομουρίδα, Μαυρομάτα.

Σταμναγκάθι          

Μικρό Χελιδόνι

Η συλλογή τους ξεκινάει από τον Νοέμβριο και ολοκληρώνεται τον Μάιο. Ποτέ δεν τα αποθηκεύουμε σε πλαστικές σακκούλες, ούτε κατά την διάρκεια της συλλογής τους, αλλά προτιμάμε μεγάλο ψάθινο καλάθι ή πάνινη τσάντα ή πάνινη ποδιά με μεγάλη τσέπη. Τα φύλλα, τα βλαστάρια και τις κορφές τα μαζεύουμε το απόγευμα, γιατί τότε έχουν συγκεντρωθεί οι μεγαλύτερες ποσότητες των συνθετικών και δραστικών τους στοιχείων. Τ’  άνθη και οι καρποί μαζεύονται το πρωί, ενώ οι ρίζες μετά από βροχή, όταν το χώμα είναι μαλακό. Δεν ζεριζώνουμε ποτέ κανένα είδος, για να μπορέσει να αναπαραχθεί άμεσα. Μαζεύουμε μόνο την ποσότητα που καταναλώσουμε μέσα σε 4-5 ημέρες και δεν τα φυλάμε ποτέ στην κατάψυξη γιατί καταστρέφονται οι βιταμίνες και τα μεταλλικά τους στοιχεία. Τα καθαρίζουμε όταν τα συλλέγουμε και δεν τα μουσκεύουμε μέσα στο νερό, αλλά τα ξεπλένουμε γρήγορα με κρύο νερό και τα τοποθετούμε σε σουρωτήρι, για να στραγγίζουν, μέχρι να βράσει το νερό και να τα βάλουμε μέσα. Δεν προσθέτουμε αλάτι και τα σκεπάζουμε για να μην οξειδώνονται. 

Και για λίγη δουλειά στο σπίτι, να μία συνταγή από την Ανατολική Αιγιάλεια: 

Φασουλόχορτα

  1. Υλικά 

500 γρ μαυρομάτικα φασόλια

Μαζεύουμε στρούθελα, μαυρομάτες, καυκαλήθρες, μάραθο, μαγκουνίδες, γλυκολάχανο, λαγομαμάκια, τσουκνίδα, άγριες αγκινάρες και λάπαθο, από μικρές ποσότητες το καθένα, τα καθαρίζουμε και τα χοντροκόβουμε.

Αλάτι

6-7 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο και ένα μικρό λεμόνι. 

  1. Έχουμε αφήσει τα φασόλια 6 ώρες στο νερό να μαλακώσουν και κατόπιν τα ρίχνουμε σε βραστό νερό,  τα βράζουμε για 5 λεπτά και τα βγάζουμε σε τρυπητό. Βάζουμε καθαρό νερό να βράσει και τα ρίχνουμε μέσα, αφού έχει βράσει το νερό και συνεχίζουμε να βράζουμε για 20-25 λεπτά, μέχρι να μαλακώσουν. Στην συνέχεια ρίχνουμε και τα καθαρισμένα και χοντροκομμένα χόρτα, περιχύνουμε με αλάτι και συνεχίζουμε για μισή ώρα ακόμη, ώσπου να βράσουν και τα χόρτα. Σβήνουμε το μάτι, αφήνοντας την κατσαρόλα επάνω και ρίχνουμε το φρέσκο παρθένο ελαιόλαδο και το λεμόνι. Μετά από 10 λεπτά, το φαγητό είναι έτοιμο για σερβίρισμα. 

Καλή επιτυχία!!

Άντα Σολδάτου

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *